Kira tespiti davalarında, yeni kira dönemi başlamadan önce dava açılması ve yargılama sürerken kiracının kiralananı tahliye etmesi hâlinde masrafların sorumluluğu konusunda Yargıtay 3. Hukuk Dairesi karar verdi. Karar, bölge adliye mahkemeleri arasındaki farklı uygulamaların giderilmesi amacıyla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Daireleri Başkanlar Kurulu’nun soruşturması üzerine açıklandı.
Yargıtay, kira bedelinin tespitine ilişkin davanın her zaman açılabileceğini ve yeni kira döneminden otuz gün önce açılması hâlinde belirlenecek bedelin yeni dönemin başlangıcından itibaren kiracıyı bağlayacağını belirtti. Böylece kiraya verenin, yenilenen dönem başlamadan önce tespit davası açmasında usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı vurgulandı.
Ancak kiracı, sözleşmenin süresi bitiminden en az on beş gün önce bildirimde bulunarak yenilememe hakkına sahiptir. Bu bildirimle sözleşmeyi sona erdirip kiralananı tahliye ederse, tespit davasının konusuz kalacağı ve dava açılmasına kiracının neden olmadığı değerlendirildi.
Kiracının sözleşmeyi yasal süre içinde sonlandırması, kendisine tanınan bir hakkın kullanılması anlamına gelir. Bu nedenle mahkemenin yargılama giderlerini kiracıya yükletmesi usul ve yasaya aykırı bulundu. Kiraya verenin tespit davasını açma imkânı bulunması, kiracının bu hakkı kullanmasını engellemez veya davanın haklı olduğu sonucunu doğurmaz.
Kararda, dönemin başlangıcından önce açılan ve kiracının kiralananı tahliye etmesiyle konusuz kalan davanın yargılama giderlerinin kiraya verenin üzerinde bırakılmasına karar verildi. Böylece dava açılmasına yol açan durumun sorumluluğu kiracıya yüklenmedi.
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu uyarınca tespit davasının her zaman açılabileceği yönündeki uygulamayı da teyit etti. Karar, kesin nitelikteki bölge adliye mahkemesi kararları arasındaki görüş ve uygulama uyuşmazlığının giderilmesi amacıyla dosyanın ilgili başkanlar kuruluna gönderilmesiyle sonuçlandı.
Kaynak: Yeni Şafak
