Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Doç. Dr. Ünal İsaoğlu, Türkiye’deki Ulusal Kanser Tarama Programı kapsamında 30-65 yaş arasındaki kadınlara 5 yılda bir HPV-DNA testi uygulandığını bildirdi. Tarama sonucunda pozitif veya şüpheli bir bulgu saptanması hâlinde gecikmeden ileri değerlendirme yapılması gerekiyor.

HPV testi, yüksek riskli virüsün varlığını araştırırken PapSmear testi rahim ağzındaki hücresel değişiklikleri inceliyor. Test seçimi ve takip sıklığı, kişinin yaşı, önceki test sonuçları ile klinik durumuna göre hekim tarafından belirlenmeli. HPV enfeksiyonlarının önemli bölümü bağışıklık sistemi tarafından temizlenirken bazı yüksek riskli tipler kalıcı hâle gelerek yıllar içinde kanser öncüsü değişikliklere yol açabiliyor. Bu nedenle pozitif sonuç doğrudan kanser anlamına gelmiyor.

İsaoğlu, HPV aşısının virüsün yol açabileceği bazı kanserlere karşı güçlü koruma sağladığını, en yüksek etkinin ise virüsle karşılaşmadan önce aşılanarak elde edildiğini açıkladı. Daha önce aşılanmamış yetişkinler hekim görüşü alabilir. Aşı mevcut enfeksiyonu tedavi etmediğinden aşılanan kadınların tarama programlarını sürdürmesi gerekiyor. Rahim ağzı kanseri erken dönemde sinsi seyredebildiğinden tekrarlayan veya olağandışı durumlar uzman hekim tarafından değerlendirilmelidir.

Menopoz sonrası kanamalar, miktarı az olsa veya yalnızca bir kez görülse bile ihmal edilmemeli. Uzmanın belirttiği başka bir konu ise yumurtalık kanserinin erken tanısını zorlaştırması. Karında şişkinlik, kısa sürede doyma, iştah değişiklikleri, pelvik ağrı, sık idrara çıkma ve bağırsak alışkanlıklarındaki kalıcı değişiklikler tıbbi değerlendirme gerektiriyor. Birinci derece akrabalarında meme, yumurtalık, rahim veya bağırsak kanseri bulunan kadınlarda aile öyküsü titizlikle incelenmeli, genç yaşta ortaya çıkan vakalarda ise genetik danışmanlık gündeme gelmeli.

Jinekolojik kanser riskinde yaş, kilo, sigara kullanımı, hormonal etkenler ve üreme öyküsü rol oynuyor. Obezite endometrium, sigara ise rahim ağzı kanseri riskini artırabiliyor. Dengeli beslenme, düzenli egzersiz, ideal vücut ağırlığını koruma ve tütünden uzak durma öneriliyor. Tarama programları hastalık henüz belirti vermediğinde kanser öncüsü yapıları yakalamayı amaçlıyor. Rutin kontroller herkese aynı testlerin uygulanması anlamına gelmiyor; değerlendirme yaş, adet düzeni, gebelik öyküsü ve aile geçmişine göre kişiye özel planlanmalı. Sosyal medya bilgileri hekim muayenesinin yerini tutamaz, ancak belirti olmaması da kanser bulunmadığı anlamına gelmez.

Kaynak: CNN Türk