Nevşehir'in turizm merkezlerinden Kapadokya'da, Göreme Açık Hava Müzesi girişindeki peribacası kütlesi çöktü. Facia sonucunda 3 kişi hayatını kaybetti, 5 kişi yaralandı. Olay yerinde inceleme yapan Nevşehir Valisi Hüseyin Kök, çökmenin aşırı yağışların tetiklediği toprak kaymasından kaynaklandığını değerlendirdi.
Adalet Bakanı Akın Gürlek, olayla ilgili Nevşehir Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından adli soruşturma başlatıldığını duyurdu. Çökmenin ardından bölgedeki koruma önlemleri ve peribacalarının karşı karşıya olduğu tahribat riski yeniden gündeme geldi.
Olaydan kısa süre önce incelemelerde bulunan mimar Zeynep Çöloğlu, ana yol güzergâhlarındaki çok sayıda peribacasının yıkılma riski taşıdığını belirtti. Yapıların araç trafiğinin yarattığı titreşimlerden etkilendiğini ifade eden Çöloğlu, Göreme'de restorasyon amacıyla askıya alınan bazı peribacalarının iskele ayaklarının doğrudan kaya kütlesi üzerine bastığını gözlemlediğini aktardı.
Çöloğlu, bu uygulamanın yapıları korumak yerine kayalara ek yük bindirebileceğini savunarak peribacalarının çevresinin araç trafiğine kapatılmasını, ağır iş makinelerinin kontrolsüz geçişinin engellenmesini ve kaya yüzeylerinde aşınmaya yol açan ATV turlarının yasaklanmasını istedi. Yaklaşık dört yıl önce Ortahisar ile Göreme arasında başlatılan çift şeritli yol çalışmalarının ise Saklı Kilise, Tokalı Kilisesi ve Bizans dönemine ait manastır kompleksi açısından tahribat riski oluşturduğu yönünde uyarılar yapılmıştı.
Mimarlar Odası Ankara Şubesi, derin kazıların ve ağır araçların neden olduğu titreşimlerin kaya dokusundaki kırılmaları artırabileceğini ve göçmelere zemin hazırlayabileceğini bildirmişti. Kapadokya Çevre Platformu Sözcüsü ve belgeselci Mükremin Tokmak da çökme alanının yeni otopark bölgesinin hemen altında bulunduğunu, üst bölümünde ise at çiftlikleri ve bütüncül bir manastır kompleksi yer aldığını açıkladı.
Tokmak, yol yapımının, otopark kapasitesinin artırılmasının ve yoğun araç hareketliliğinin riskleri büyüttüğünü, yol çalışmalarının ardından kaya kütlelerinde büyük kopmalar ve göçmeler yaşanabileceğini belirtti. Kapadokya'da bilimsel titreşim ölçümleri yapılmasını, ziyaretçilerin girebileceği alanların sınırlandırılmasını, tarihi ve doğal alanların korunması için araçların uzak noktalara park edilmesini önerdi. Çöloğlu da aşırı turizmin doğal ve kültürel miras üzerindeki etkisinin bilimsel incelenmesini ve korumacı bir ziyaretçi yönetiminin uygulanmasını talep etti.
Kaynak: Karar
