Climate Impact Lab araştırmacılarının hazırladığı El Niño Isı Ölüm Takip Sistemi, küresel ölçekte yaklaşık 3 bin 700 bölgeyi tarayarak aşırı sıcaklıkların neden olabileceği can kayıplarını gösteriyor. Simülasyon her ay güncelleniyor ve coğrafi risk dağılımını ortaya koyuyor.
Sistem; Haziran ayından başlayarak önümüzdeki yılın Mart ayına kadar sürecek dönem için tam 857 bin 400 ek ölüm öngörüyor. Bir ay önceki tahminin 350 binden fazla üzerinde bulunan bu sonuç, can kayıplarının yarısından fazlasının önümüzdeki altı ay içinde gerçekleşmesi bekleniyor.
Risk haritasında sarıdan koyu kırmızıya uzanan renk skalası kullanılıyor. Güney Amerika, Afrika, Hindistan ve Güneydoğu Asya'nın belirli bölgeleri en yüksek risk kategorisinde yer alırken Türkiye'nin beyaz gösterilmesi dikkat çekiyor. Beyaz, aşırı sıcaklığa bağlı ölüm oranının düşük veya istatistiksel olarak sıfıra yakın kalacağı bölgeleri ifade ediyor.
Altı aylık projeksiyonda Nijerya 56 binden fazla, Hindistan 55 bin 200, Endonezya 29 bin 300, Brezilya 19 bin 500 ve Sudan 14 bin 700 ölüm riskiyle öne çıkıyor. Öngörülen toplam can kayıplarının üçte birinden fazlasının bu ülkelerde toplanması bekleniyor.
Doğu-Orta Pasifik'te okyanus yüzeyi sıcaklıklarının mevsim normallerinin 3,4 santigrat derece üzerine çıkması, El Niño döngüsünün etkilerini belirgin biçimde güçlendiriyor. Dünya Meteoroloji Örgütü'nün değerlendirmesine göre bu durum standart bir El Niño döngüsüne göre altı kat daha şiddetli bir sıcaklık artışına zemin hazırlıyor.
Araştırmacılar 1996-2005 yılları arasındaki verileri modellemede kullandı. Projeksiyon; Endonezya'daki orman yangınları, Hindistan'daki muson yağmurlarının kesilmesi ve Orta Amerika'daki kuraklık gibi etkileri de gündeme getiriyor. Türkiye'nin ise coğrafi konumu ve bölgesel atmosfer dinamikleri nedeniyle küresel ölüm dalgasından daha az etkilenebileceği değerlendiriliyor.
Kaynak: Sözcü
